Een warmtepomp is ontworpen om energie uit de omgeving zo efficiënt mogelijk om te zetten in warmte voor uw woning. Het uiteindelijke rendement van een warmtepomp wordt echter niet alleen bepaald door het type warmtepomp of de buitentemperatuur. De mate van isolatie van uw woning speelt een grote rol in hoe goed het systeem presteert en hoeveel energie u daadwerkelijk bespaart.
Waarom isolatie invloed heeft op het rendement
Isolatie zorgt ervoor dat warmte die eenmaal is opgewekt zo lang mogelijk in de woning blijft. Hoe minder warmte er ontsnapt via dak, gevel, vloer of ramen, hoe minder de warmtepomp hoeft bij te springen om de gewenste temperatuur te behouden. Een goed geïsoleerde woning vraagt daarom minder vermogen van de warmtepomp en zorgt voor een stabielere werking.
Bij slechte isolatie verliest een woning snel warmte. De warmtepomp moet dan vaker en langer draaien op hogere temperaturen. Dit verlaagt het rendement en verhoogt het elektriciteitsverbruik.
Het verband tussen isolatie en COP waarde
Het rendement van een warmtepomp wordt vaak uitgedrukt in de COP waarde. COP staat voor Coefficient of Performance. Een COP van 4 betekent dat de warmtepomp uit 1 kWh elektriciteit ongeveer 4 kWh aan warmte produceert. In een goed geïsoleerde woning kan een warmtepomp vaak met een lagere aanvoertemperatuur werken. Bijvoorbeeld 35 graden voor vloerverwarming in plaats van 55 graden voor traditionele radiatoren. Hoe lager de aanvoertemperatuur, hoe hoger de COP waarde. Goed geïsoleerde woning met lage temperatuur verwarming hebben een gemiddelde COP van 4,5. Matig geïsoleerde woning met hogere aanvoertemperatuur hebben een gemiddelde COP van 3,2. Dit verschil lijkt klein, maar heeft een grote invloed op de jaarlijkse energiekosten.
Rekenvoorbeeld energieverbruik
Stel dat uw woning jaarlijks 12.000 kWh aan warmte nodig heeft.
Situatie 1:
Goed geïsoleerde woning met een warmtepomp COP 4,5
Benodigde elektriciteit:
12.000 ÷ 4,5 = 2.670 kWh per jaar
Situatie 2:
Minder goed geïsoleerde woning met een warmtepomp COP 3,2
Benodigde elektriciteit:
12.000 ÷ 3,2 = 3.750 kWh per jaar
Verschil in elektriciteitsverbruik:
1.080 kWh per jaar
Bij een stroomprijs van 0,30 euro per kWh betekent dit ruim 320 euro verschil per jaar. Dit laat zien dat investeren in isolatie direct invloed heeft op uw maandelijkse lasten.
Welke vormen van isolatie zijn het belangrijkst
Niet elke isolatiemaatregel levert hetzelfde effect op. In veel woningen zijn dit de grootste winstpunten:
- Dakisolatie: via het dak kan tot 30 procent van de warmte verloren gaan. Goede dakisolatie verlaagt de warmtevraag aanzienlijk.
- Gevel en spouwmuurisolatie: ongeïsoleerde muren zorgen voor constante warmteafgifte naar buiten. Spouwmuurisolatie is vaak relatief snel uit te voeren met direct merkbaar resultaat.
- Vloerisolatie: vloerisolatie voorkomt kou vanuit de kruipruimte. De warmtepomp hoeft minder energie te leveren om de woning op temperatuur te houden.
- Isolerend glas: HR++ of triple glas beperkt warmteverlies via ramen en vermindert koudeval waardoor de warmtepomp rustiger kan werken.
Eerst isoleren of eerst een warmtepomp?
In veel gevallen is het verstandig om eerst te kijken naar de isolatie status van uw woning voordat u overstapt op een warmtepomp. Een goed geïsoleerde woning maakt het mogelijk om te kiezen voor een kleinere warmtepomp, wat scheelt in aanschafkosten en energieverbruik. Ook werkt het systeem stiller en gelijkmatiger. Naast het rendement van de warmtepomp zorgt isolatie ook voor meer comfort. De temperatuur in huis blijft gelijkmatiger en tocht en koude plekken verdwijnen grotendeels. Hierdoor kan de thermostaat vaak een graad lager ingesteld worden zonder dat dit ten koste gaat van het comfort. Elke graad lager bespaart gemiddeld 5 tot 7 procent energie.
Isolatie is de basis
Isolatie en warmtepompen versterken elkaar. Een warmtepomp kan technisch nog zo goed zijn, zonder goede isolatie blijft het rendement achter en lopen de energiekosten onnodig op. Door te investeren in isolatie profiteert u niet alleen van een hoger rendement, maar ook van meer comfort en lagere maandlasten.