Bij energiezuinig wonen denkt u waarschijnlijk aan isolatie, zonnepanelen of een warmtepomp. Ventilatie krijgt vaak minder aandacht. Toch hoort een goede luchtverversing bij een comfortabele en zuinige woning. Zeker wanneer u uw huis beter laat isoleren. Maar hoe houdt u de lucht in huis gezond zonder onnodig warmte te verliezen? Dat begint met de balans tussen isoleren, verwarmen en ventileren.
Waarom een goed geïsoleerd huis ventilatie nodig heeft
Door te koken, douchen, wassen en ademen komt er dagelijks vocht in huis. Daarnaast raakt de binnenlucht vervuild, bijvoorbeeld door het bakken van eten en het gebruik van schoonmaakmiddelen. Ventilatie voert deze lucht af en brengt verse buitenlucht naar binnen.
In oudere woningen komt vaak ongemerkt lucht binnen via naden en kieren. Wanneer u deze dichtmaakt of nieuwe kozijnen laat plaatsen, neemt die luchtstroom af. Uw woning houdt de warmte beter vast, maar vocht en vervuiling kunnen ook minder gemakkelijk weg. Dat vergroot de kans op condens, schimmel en gezondheidsklachten. Goed isoleren en goed ventileren horen daarom bij elkaar. Het is dus verstandig om bij het verbeteren van de isolatie ook naar de ventilatie te kijken. Voldoende luchtverversing helpt om vochtproblemen te beperken en de lucht in huis gezond te houden.
Kost ventileren niet juist extra energie?
Tijdens het stookseizoen gaat er bij ventilatie warmte verloren. Warme binnenlucht verlaat de woning en de koudere buitenlucht moet weer worden opgewarmd. Ventileren kost dus energie, maar de ventilatie uitzetten is geen verstandige besparing. De winst zit hem namelijk in het beperken van onnodig warmteverlies. Bijvoorbeeld door de hoeveelheid ventilatie af te stemmen op het gebruik van de woning of door warmte uit de afgevoerde lucht terug te winnen. Zo blijft de luchtverversing op peil en hoeft de verwarming minder werk te doen dan bij een vergelijkbare situatie zonder deze technieken.
Goed ventileren met roosters, ramen en afzuiging
Hoe u ventileert, hangt af van de voorzieningen in uw woning. Heeft u ventilatieroosters? Houd deze dan open, ook in de winter. Zijn er geen roosters of andere voorzieningen voor luchttoevoer? Dan kan een klepraam op een kier voor verse lucht zorgen. De lucht moet vervolgens door de woning kunnen stromen, bijvoorbeeld via de ruimte onder binnendeuren.
Heeft u mechanische ventilatie? Dan zuigt een ventilatiebox lucht af uit bijvoorbeeld de keuken, badkamer en het toilet. Verse lucht komt bij dit systeem meestal via roosters naar binnen. De afzuiging en de luchttoevoer hebben elkaar dus nodig.
Tijdens het koken en douchen ontstaat extra vocht en vervuiling. Zet de mechanische ventilatie dan op een hogere stand en laat deze daarna nog enige tijd aanstaan. Heeft u geen mechanische afzuiging? Zet dan waar mogelijk een raam tijdelijk verder open voor extra luchtverversing.
Wat is het verschil tussen ventileren en luchten?
Ventileren gaat dag en nacht door. Luchten doet u kort, door ramen verder open te zetten om snel veel binnenlucht te vervangen. Dat kan prettig zijn na het slapen of wanneer er tijdelijk veel vocht in huis is. Zet tijdens het luchten de verwarming in die kamer lager. Sluit de ramen daarna weer en laat de gewone ventilatie doorgaan. Alleen af en toe luchten is onvoldoende, omdat vocht en vervuiling zich daarna opnieuw opbouwen
Wat kunt u zelf doen?
Hoe u de ventilatievoorzieningen gebruikt en onderhoudt, heeft invloed op de luchtkwaliteit in huis. Er zijn een aantal stappen die u zelf kunt nemen om de ventilatie goed te houden:
- Maak ventilatieroosters regelmatig schoon, zodat stof de luchttoevoer niet belemmert.
- Houd de ruimte onder binnendeuren vrij voor de doorstroming van lucht.
- Laat mechanische ventilatie continu werken en gebruik de standen volgens de handleiding.
- Reinig afzuigventielen volgens de instructies en verander daarbij de afstelling niet.
- Laat de ventilatie nakijken als de afzuiging onvoldoende werkt of opvallend veel geluid maakt.
Neem ventilatie mee in uw verduurzamingsplannen
Gaat u isoleren of uw verwarming vernieuwen? Laat dan ook beoordelen hoe de lucht in uw woning wordt aangevoerd en afgevoerd. Wat een verbetering oplevert, hangt af van uw woning, het bestaande systeem en het dagelijks gebruik. Laat daarom bij onderhoud of een verbouwing beoordelen wat zinvol is. Zo kunt u gericht verbeteren, met aandacht voor frisse lucht en uw energieverbruik.